ร่างกฎหมาย “หมู่บ้านชุมชน CEO” หรือร่างพระราชบัญญัติหมู่บ้านชุมชนบริหารจัดการพัฒนาตนเองอย่างยั่งยืน เป็นความเคลื่อนไหวของภาคประชาชน เพื่อยกระดับหมู่บ้านให้เป็น “นิติบุคคล” มีอำนาจบริหารจัดการงบประมาณและพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนด้วยตนเองอย่างเบ็ดเสร็จ
สาระสำคัญและกลไกหลักของร่างกฎหมายฉบับนี้ ประกอบด้วย:
1. การยกระดับสู่ “นิติบุคคล”
- การบริหารจัดการตนเอง: เปลี่ยนสถานะหมู่บ้านให้เป็นนิติบุคคลเต็มรูปแบบ เพื่อให้ชุมชนสามารถทำนิติกรรม รับบริจาค หรือบริหารจัดการทรัพย์สิน/ทรัพยากรในพื้นที่ได้ด้วยตนเอง
- ปลดล็อกข้อจำกัดเดิม: แก้ไขข้อจำกัดของ พ.ร.บ. กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ พ.ศ. 2547 ให้ชุมชนบริหารจัดการเงินทุนและพัฒนาธุรกิจได้คล่องตัวกว่าเดิม
2. โครงสร้างผู้นำแบบ “CEO ชุมชน”
- คณะกรรมการบริหารหมู่บ้าน: มีการเลือกตั้งคณะกรรมการชุมชนที่ทำงานในลักษณะของผู้บริหารมืออาชีพ (CEO)
- วิสัยทัศน์นักธุรกิจ: มุ่งเน้นการสร้างรายได้ การจัดการท่องเที่ยวชุมชน และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น (เช่น สินค้าหัตถกรรม หรืองานเกษตรในเชียงใหม่) ให้เติบโตในเชิงพาณิชย์
3. การกระจายอำนาจงบประมาณ
- งบประมาณเฉพาะพื้นที่: จัดสรรงบประมาณแผ่นดินลงสู่หมู่บ้านโดยตรง แทนการผ่านระบบราชการส่วนกลางหรือส่วนภูมิภาค
- กองทุนพัฒนาตนเอง: จัดตั้งกองทุนหมุนเวียนประจำหมู่บ้าน เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนสำหรับสมาชิกในการสร้างอาชีพและลดความเหลื่อมล้ำ
4. สถานะร่างกฎหมายในปัจจุบัน
- ปัจจุบันร่างกฎหมายดังกล่าวยังอยู่ในกระบวนการ ขับเคลื่อนและรวบรวมรายชื่อภาคประชาชน เพื่อผลักดันเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของรัฐสภา โดยมีเครือข่ายภาคีเกษตรกรและกองทุนหมู่บ้านเป็นแกนนำหลักในการเคลื่อนไหว
สามารถติดตามความเคลื่อนไหวและร่วมสนับสนุนร่างกฎหมายได้ผ่านกลุ่มขับเคลื่อนภาคประชาชน เช่น Facebook Group ของเครือข่ายสนับสนุนร่างกฎหมายหมู่บ้าน CEO หรือตรวจสอบระเบียบกองทุนหมู่บ้านปัจจุบันได้ที่เว็บไซต์ สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ
