การสร้างฝายชะลอน้ำโดยชุมชนเป็นหัวใจสำคัญ เพราะทำให้คนในพื้นที่รู้สึกถึงความเป็นเจ้าของ นำไปสู่การดูแล บำรุงรักษา และใช้ประโยชน์จากน้ำและผืนป่าอย่างคุ้มค่า เกิดเป็นความสมดุลและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน
ประโยชน์ของการมีส่วนร่วม
- สร้างจิตสำนึก: ชาวบ้านเข้าใจสภาพพื้นที่และปัญหาในท้องถิ่นอย่างแท้จริง นำไปสู่การหวงแหนทรัพยากร
- การดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง: ชุมชนสามารถช่วยกันซ่อมแซมฝาย และเฝ้าระวังไม่ให้เกิดการทำลายป่าต้นน้ำ
- การจัดการน้ำที่ตรงจุด: ทราบถึงความต้องการใช้น้ำจริงในแต่ละฤดูกาล นำไปสู่การบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 เชียงใหม่ +4
หลักการอนุรักษ์ดินและน้ำที่เกิดจากการสร้างฝาย
- ชะลอการไหล: ช่วยลดความเร็วของกระแสน้ำ ทำให้หน้าดินไม่ถูกกัดเซาะ
- ดักตะกอน: กักเก็บตะกอนและดินที่ไหลมากับน้ำ ช่วยฟื้นฟูสภาพดินให้มีความอุดมสมบูรณ์
- เพิ่มความชุ่มชื้น: ช่วยยืดระยะเวลาการกักเก็บน้ำ ทำให้ผืนป่ารอบข้างมีความชุ่มชื้นตลอดปี
กรมพัฒนาที่ดิน +3
ท่านสามารถศึกษาวิธีการบริหารจัดการลุ่มน้ำและรูปแบบการทำฝายเพิ่มเติมจาก โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการรักษาต้นน้ำลำธาร หรือข้อมูลจาก สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย เพื่อนำแนวทางไปปรับใช้กับพื้นที่ของท่าน
